Een brok in de keel (globus)

 

Inleiding

Een brok in de keel is een veel voorkomende klacht en is vrijwel altijd onschuldig van aard. Gemiddeld ziet de KNO-arts twee tot drie mensen per dag met dergelijke klachten. In het algemeen wordt de klacht als volgt omschreven:

  • er is een slijmprop in de keel die niet weg te slikken is;
  • er is een gevoel alsof er een graat of een korreltje in de keel zit;
  • de keel voelt branderig, pijnlijk of geïrriteerd aan;
  • er is een gevoel als of er over een drempeltje geslikt moet worden;
  • er is een gevoel alsof er een band om de hals zit.

Het brokgevoel zit vrijwel altijd ter hoogte van de adamsappel en leidt tot veelvuldig schrapen, kuchen en slikken. De KNO-arts spreekt van brokgevoel wanneer er bij het KNO-onderzoek geen afwijkingen worden gevonden die de klacht kan verklaren. Wanneer u met name tijdens de maaltijd pijn bij het slikken bemerkt of wanneer de stem schor of hees is, kan de afwijking vaak wel te zien zijn.

Wat zijn oorzaken van een onschuldig brokgevoel?

 

  • Spierspanning

Tijdens het slikken, maar ook bij schrapen of kuchen spannen de keel-en halsspieren zich aan. Dit is bijvoorbeeld goed te zien aan de adamsappel (deel van het strottenhoofd), die bij slikken op en neer gaat. Wanneer de keelspieren gespannen blijven kan dit de oorzaak zijn van een brokgevoel in de keel.

  • Slijmgevoel

De meeste slijm in de keel is afkomstig uit de neus en neusbijholten. Hierbij komt ook nog het speeksel uit de mond. Per dag wordt er minimaal twee liter van dit slijm en vocht aangemaakt en onbewust doorgeslikt. Wanneer u om wat voor reden dan ook zich bewust wordt van de aanmaak van dit slijm of het doorslikken ervan, ervaart u dit als een brokgevoel.

Wat kan de KNO-arts aan onschuldig brokgevoel doen?

  • Geruststelling

Vaak is het al een hele opluchting dat er bij het KNO-onderzoek door de KNO-arts geen afwijkingen worden geconstateerd. Veelal is de angst voor bijvoorbeeld keelkanker dan al grotendeels weggenomen. Het is dan ook belangrijk uw KNO-arts te vertellen wat u precies bezighoudt wanneer u last heeft van het brokgevoel.

  • Wegnemen spanningen

Stress is een belangrijke factor in het ontstaan en onderhouden van het brokgevoel. Wanneer stress of spanningen aanwezig zijn is het van belang dit te verminderen. Lukt u dit niet alleen, neem dan contact op met de huisarts of andere hulpverlener.

  • Logopedie

In een aantal gevallen heeft logopedie een belangrijk positief effect op het brokgevoel. U leert tijdens logopedie niet meer om te kuchten of te schrapen zodat veelal de klacht verdwijnt. Ook leert u de spierspanning in de hals en keel beter te beheersen.

In het algemeen hoort het brokgevoel vanzelf te verdwijnen. Wanneer dit na enkele maanden nog steeds niet het geval is kunt u gerust opnieuw met uw KNO-arts contact opnemen om nog eens goed naar de keel te laten kijken.

Lichamelijke oorzaken van een brokgevoel in de keel

Brokgevoel in de keel kan een uiting zijn van een lichamelijk afwijking. Meestal is er naast het brokgevoel dan ook sprake van andere klachten zoals slecht kunnen doorslikken van voedsel of drank, keelpijn, oorpijn, heesheid of een combinatie van deze klachten.

  • Vergrote tongamandel

Achter op de tong bevindt zich de tongamandel. Een enkele keer is de tongamandel vergroot en de oorzaak van het brokgevoel. Oorzaak van een vergrote tongamandel is bijvoorbeeld een ontsteking. Zo’n ontsteking kan veroorzaakt zijn door kleine hoeveelheden maagzuur die via de slokdarm in de keel terecht komen.

  • Allergie

Een belangrijk symptoom van allergie is jeuk. Een allergie voor bijvoorbeeld huisstofmijt kan behalve voor jeuk in de neus, ook voor jeuk, droog gevoel en brokgevoel in de keel zorgen.

  • Zuurbranden

Er zijn aanwijzingen dat bij sommigen het brokgevoel wordt veroorzaakt door zuurbranden. Zuurbranden is een aandoening waarbij maagzuur terugvloeit in de slokdarm en soms ook voelbaar is in de keel. Dit leidt dan tot irritatie en zwelling van de slijmvliezen in de keel dat vervolgens weer het brokgevoel geeft. Daarnaast kan het zuur leiden tot een grotere spierspanning van een kringspier in het begin van de slokdarm met brokgevoel als gevolg.

  • Vergrote schildklier

In zeldzame gevallen drukt een vergrote schildklier tegen het strottenhoofd en is zo verantwoordelijk voor het brokgevoel.

  • Slijtage van de halswervels

Op oudere leeftijd raken de halswervels aan de voorzijde verdikt en steken daardoor meer uit. De slokdarm ligt tegen de voorzijde van de halswervels aan. Op die manier kunnen verdikte halswervels een brokgevoel geven.

  • Chronische ontsteking van de keel of de neusbijholten

Een chronische ontsteking van de slijmvliezen ontstaat wanneer er een continue prikkeling bestaat van allerlei stoffen of droge lucht. Bij suikerziekte of bloedarmoede kunnen de slijmvliezen ook chronisch ontstoken zijn. Dit leidt dan tot gevoelige plekken in de keel of luchtpijp en vervolgens tot hoesten, hardnekkig schrapen en brokgevoel.

Roken, alcohol, koffie en sterk prikkelende stoffen (pepermunt, drop en chocolade) houden deze klachten in stand, ook al lijken ze tijdelijk verlichting te geven.

  • Keelkanker

De meeste mensen met brokgevoel zijn bang keelkanker te hebben. Gelukkig is dit een zeldzame aandoening. De kans op keelkanker is sterk verhoogd bij langdurig roken en overmatig alcoholgebruik. De klachten bij keelkanker zijn vaak anders: keelpijn, veranderde stem, gewichtsverlies, moeite om voedsel of drank door te slikken. Wanneer het brokgevoel met deze klachten samengaat moet u binnen 6 weken na het begin van de klachten de KNO-arts hebben bezocht. Een kwaadaardige afwijking in de keel wordt meestal tijdens het eerste onderzoek al gevonden.

Het onderzoek

De KNO-arts onderzoekt de mond en keel met een voorhoofdlamp en een spiegel. Sommige patiënten kunnen een spiegeltje in de keel slecht verdragen. De KNO-arts heeft in dat geval de beschikking over een flexibel slangetje met een lampje een een lens. Met deze zogenaamde fibersocoop kan hij/zij dan via de neus in de keel kijken. Voor dit onderzoek is geen verdoving nodig.

In geval van brokgevoel zal de KNO-arts geen afwijkingen vinden. Wanneer er wel een afwijking wordt gevonden zal verder onderzoek plaats vinden. Dit wordt dan uiteraard met u besproken.