De neusamandel

 

Wat is de neusamandel en wat is zijn functie? 

De neusamandel vormt samen met de keelamandelen en tongamandel onderdeel van het afweersysteem van ons lichaam. Dit afweersysteem is opgebouwd uit lymfklierachtig weefsel en bevindt zich in de bovenste luchtweg op een drietal plaatsen:

  1. In de neus-keelholte: dit is de ruimte achter de neus boven het zachte gehemelte. Het verdikte lymfklierweefsel in het ‘dak’ van de neus-keelholte vormt de neusamandel (het adenoïd). De neusamandel is vooral bij jonge kinderen aanwezig. Vanaf ongeveer het 8e levensjaar neemt de grootte af. Aan weerszijden van de neusamandel begint de zgn. buis van Eustachius, de verbinding waardoor lucht van de neus-keelholte naar de oren moet gaan.

  2. In de keel: de zgn. keelamandelen (de tonsillen) zijn te zien als bolletjes links en rechts achter in de keel. De huig, het aanhangsel van het zachte gehemelte, hangt midden tussen de keelamandelen.
  3. Achter op de tong: dit deel wordt de tongamandel genoemd en gaat aan de zijkant van de tong over in de keelamandelen. De tongamandel geeft slechts zelden klachten.

De amandelen vormen maar een klein gedeelte van het lymfkliersysteem van het lichaam. Eventuele verwijdering van de amandelen heeft daarom geen merkbare gevolgen voor de afweer. 

Wat voor klachten kan de neusamandel geven?

Wanneer de amandelen de hoeveelheid binnendringende ziekteverwekkers niet meer aan kunnen, raken ze zelf ontstoken. Hierbij treedt in het algemeen een forse zwelling van de betrokken amandelen op. Is dit het geval bij de neusamandel, dan kan dit leiden tot een voortdurende of telkens optredende verkoudheid met een vieze neus. Andere klachten kunnen zijn:

Wanneer is het gewenst om neusamandel te verwijderen? 

De ernst van de klachten bepaalt of het nodig is de neusamandel te verwijderen. Hierbij is de mate van ziek zijn van belang, maar ook de vraag hoe vaak dit optreedt. Vanzelfsprekend hangt het hierbij van de klachten af, of alleen de neusamandel of zowel keel- als neusamandelen verwijderd zullen worden. De leeftijd van het kind speelt eveneens een rol, hoe jonger het kind hoe terughoudender de KNO-arts zal zijn. De ernst van de klachten is en blijft de belangrijkste factor. 

De gang van zaken tot de operatie

Wanneer de KNO-arts heeft voorgesteld de neusamandel te verwijderen zal een operatiedatum gepland worden. De secretaresse zal  u in contact brengen met Bureau Opname van locatie Juliana Kinderziekenhuis waarna vervolgens 2 afspraken worden gemaakt:

  • De eerste afspraak is voor het vooronderzoek bij de anesthesioloog. U wordt verzocht het vragenformulier bij deze eerste afspraak ingevuld mee te nemen. De  kinderarts is niet de arts die uw zal opereren. Hij/zij kan u dus ook geen inhoudelijke informatie over de ingreep geven. Als u nog vragen heeft kunt u via het afspraakbureau een telefonische afspraak met de KNO-arts maken.
  • De tweede afspraak is de dag van de operatie zelf. 

De operatie

De ingreep vindt plaats tijdens een kortdurende, maar volledige narcose. Bij de neusamandel is volledige verwijdering niet mogelijk. Het middelste, meest verdikte gedeelte wordt weggeschraapt. Er blijven geen hechtingen achter. De neusamandel kan vanuit de randen aangroeien en soms na verloop van tijd weer klachten geven. 

Is er kans op complicaties?

Bij iedere operatie, ook bij het verwijderen van de neusamandel, is er sprake van enig risico. In dit geval is het voornaamste risico een nabloeding. Een nabloeding treedt meestal in de eerste drie uur na de operatie op. Daarom blijft uw kind nog tot ongeveer drie uur na de operatie in het ziekenhuis. Hierna mag uw kind naar huis. 

Uw kind voorlichten

Wanneer een kind een onderzoek of een behandeling in het ziekenhuis moet ondergaan kan dit spanning geven en beangstigend zijn. Het is van belang dat u uw kind zo goed mogelijk vertelt wat er gaat gebeuren. Hiermee geeft u uw kind de mogelijkheid zich voor te bereiden op dat wat komen gaat. U kunt een week van tevoren beginnen om uw kind in grote lijnen te vertellen dat het naar het ziekenhuis gaat. Een à twee dagen van tevoren vertelt u meer details. U kunt uw kind vertellen dat:

  • het voor een dag naar het ziekenhuis gaat om de neusamandel weg te laten halen;
  • u zoveel mogelijk bij uw kind blijft om voor hem/haar te zorgen;
  • de dokter hem/haar in een "speciale" slaap brengt en dat hij/zij daarom van tevoren niets mag eten of drinken;
  • het door de ‘speciale’ slaap niets van de ingreep zal merken;
  • het door het bloed achteraf een vieze smaak in de mond zal hebben;
  • het na de ingreep vaak moet drinken omdat daardoor de vieze smaak minder wordt en pijnklachten voorkomen worden;
  • het ook waterijsjes mag eten;
  • het weer naar huis mag als de dokter het goed vindt. 

Wat kunt u verwachten na de operatie?

Eerste dag

Na thuiskomst mag uw kind naar bed als het daar behoefte aan heeft. Uw kind mag niet naar buiten. Probeer uw kind regelmatig, om de één of twee uur te laten drinken zoals aangemaakte sirooplimonade, appelsap, water of een waterijsje. Ook mag uw kind koude appelmoes, brood zonder korstjes met margarine en jam of smeerkaas, vla, yoghurt en ijsjes eten. Het is verstandig uw kind géén priklimonade te geven.

Tweede dag

Als uw kind zich goed voelt mag het weer naar buiten. Ook mag er weer gewoon gegeten worden.

Derde dag

Uw kind mag weer naar school als het zich goed voelt. 

Problemen die zich voor kunnen doen

  • Oorpijn. Als uw kind weinig drinkt kan oorpijn optreden. Spoor uw kind daarom aan nog meer te drinken. Het eten van banaan en tomaat kan de eerste week oorpijn geven.
  • Spugen. Tot enkele uren na de ingreep kan uw kind spugen. Vaak zit er wat donker bloed bij dat ingeslikt is; dat is normaal. Blijft uw kind spugen of komt er helderrood bloed, dan moet u direct telefonisch contact opnemen met het ziekenhuis.
  • Pijnbestrijding. Uw kind kan voornamelijk de eerste dag pijnklachten hebben. U krijgt een recept voor pijnstillers(paracetamol) mee. Om pijn te voorkomen geeft u de paracetamol volgens voorschrift aan uw kind.
  • Koorts. De temperatuur van uw kind kan de eerste dagen verhoogd zijn tot 38,5 °C. In het algemeen is dat een normale reactie. Bij hogere en aanhoudende koorts kunt u contact opnemen met het ziekenhuis. 

Veel gestelde vragen:

Er komt bloed en of slijm uit de neus. Wat bloederig slijm is normaal de eerste dagen, evenals het opgeven van oud bloed (zeer donker). Komt er echter veel helder bloed uit de neus of de mond dan kunt u beter het ziekenhuis bellen.

Mijn kind wil niet eten. U kunt rustig afwachten. Uw kind moet wel voldoende drinken. Uw kind drinkt voldoende als het blijft plassen.

Mijn kind heeft hoge koorts (meer dan 39 graden), toenemend pijn bij het slikken en stinkt uit de mond. Mogelijk heeft uw kind een wondinfectie. Het is beter om contact op te nemen met het ziekenhuis.

Mijn kind heeft zoveel pijn dat het niet wil drinken. Mogelijk heeft uw kind sterkere pijnstilling nodig. Het is beter om contact op te nemen met het ziekenhuis.

Mijn kind praat met een hoge stem. Een hogere stem komt vaker voor en is meestal tijdelijk van aard.

Bij mijn kind ontsnapt lucht bij het praten via de neus, bij het slikken komt soms water uit de neus. Er is na de operatie een forse toename van de ruimte achter in de keel. Soms moeten de gehemeltespieren zich aanpassen. Meestal gaat het na enkele weken vanzelf weer over. Indien dit niet het geval is kunt u na 6 weken contact opnemen met het ziekenhuis.

Wanneer mag mijn kind weer naar school? Als uw kind zich goed voelt, de derde dag na de neusamandelingreep. Na het verwijderen van de keelamandelen kunt u beter een week wachten.

Wanneer mag mijn kind weer zwemmen? Twee weken na de ingreep