Cholesteatoom

Inleiding

 

Een gezond trommelvlies staat mooi uitgespannen tussen de gehoorgang en het middenoor. Het buitenste deel van het trommelvlies bestaat uit huid en maakt huidschilfers die afgestoten worden. Samen met het oorsmeer komt dat vanzelf naar buiten. Wanneer een trommelvlies deels naar binnen groeit, naar het middenoor, zal een deel van de huid zich ophopen in het middenoor. Deze afwijking van het trommelvlies wordt cholesteatoom genoemd. Door het naar binnen groeien van het cholesteatoom gaat het middenoor ontsteken. Dit uit zich in eerste instantie door afscheiding van vaak stinkend vocht uit de gehoorgang. Verdere groei van het cholesteatoom leidt tot beschadiging van middenoorstructuren zoals de gehoorbeenketen. Dit leidt dan vervolgens tot gehoorvermindering. Cholesteatoom groeit langzaam en maakt geleidelijk meer structuren kapot. Een voorbeeld hiervan is het evenwichtsorgaan, waarin een fistel kan ontstaan.

Cholesteatoom is een goedaardig proces dat echter niet met medicijnen te genezen is. Om van een cholesteatoom af te komen zal de KNO-arts dit operatief moeten verwijderen. Een dergelijke ooroperatie wordt een sanerende ooroperatie genoemd.

De operatie

De operatie vindt plaats in algehele narcose. In vrijwel alle gevallen zal de KNO-arts het oor benaderen via een huidsnede achter de oorschelp. Op die manier kan hij/zij het rotsbeen goed overzien en open maken. Er zijn twee manieren om een sanerende ooroperatie uit te voeren. Welk manier wordt gekozen hangt af van de uitbreiding van het cholesteatoom:

 

1. Wanneer het cholesteatoom zich niet ver uitgebreid heeft en relatief makkelijk te verwijderen is, zal de KNO-arts zo behoudend mogelijk opereren. Hij/zij zal zoveel mogelijk middenoorstructuren proberen te behouden en de scheiding tussen de gehoorgang en het rotsbeen achter het oor, de gehoorgangachterwand, laten staan. Het is echter vrijwel niet te voorkomen dat een deel van de gehoorbeenketen verwijderd zal moeten worden om het cholesteatoom volledig weg te krijgen. Vaak is een deel van de gehoorbeenketen reeds kapot gemaakt door het cholesteatoom. Het laten zitten van kapotte gehoorbeentjes heeft geen zin. In de toekomst, meestal na een jaar, kan de KNO-arts de gehoorbeenketen proberen te herstellen. Zie hiervoor de pagina ketenreconstructie.
Sinds kort wordt gebruik gemaakt van de laser om het cholesteatoom te verwijderen. Met de laser worden miniscule deeltjes cholesteatoom die achter kunnen blijven, verdampt. Dit verkleint de kans op een terugkerend cholesteatoom. Een ander voordeel van de laser is dat de gehoorbeentjes eventueel gespaard kunnen blijven. Dit is mooi te zien op de volgende video.

 

2. Wanneer het cholesteatoom dusdanig groot en uitgebreid is, kan de KNO-arts de gehoorgangachterwand niet laten staan. Om al het cholesteatoom weg te krijgen is hij/zij genoodzaakt de gehoorgangachterwand te verwijderen. In zo'n geval maakt de KNO-arts een zogenaamde radicaalholte. Deze radicalholte heeft als voordeel dat het cholesteatoom vrijwel nooit meer terugkomt. Er zijn echter ook nadelen. De holte moet halfjaarlijks of jaarlijks poliklinisch gereinigd worden van oorsmeer. De mogelijkheden om het gehoor te verbeteren zijn beperkt. Zwemmen kan een probleem zijn.
Risico's ooroperatie

Aanvullende informatie