Schisis

 

Op deze pagina worden de meest voorkomende vragen beantwoord die bij de geboorte van een kind met een lip-, kaak- en/of gehemeltespleet (schisis) kunnen worden gesteld. Tevens wordt er enig inzicht gegeven in de behandeling en duur van de behandeling. Het HagaZiekenhuis heeft een team gevormd dat kinderen met schisis behandelt; het zogenaamde 'Schisisteam'.

Het schisisteam bestaat uit verschillende specialisten te weten:
een plastisch chirurg, een orthodontist, een KNO-arts, een kaakchirurg, een kinderarts, een logopediste en een psycholoog.
Het team bestaat uit zoveel verschillende specialisten omdat bij een kind met schisis afwijkingen voorkomen op verschillend gebied. Het schisistam controleert een kind met schisis daarom regelmatig en zal eventueel andere instanties inschakelen indien dat nodig blijkt.

Is er een oorzaak?

Aan schisis ligt een ontwikkelingsstoornis ten grondslag die al vroeg in de zwangerschap plaatsvindt. Helaas is het niet duidelijk wat de oorzaak van deze stoornis is. Schisis komt voor bij 1 op de 750 pasgeborenen.

In het algemeen kan gesteld worden dat de afwijking niet erfelijk wordt overgedragen. Wel is het zo dat een ouder met een schisis een iets grotere kans heeft om een kind met schisis te krijgen. Meestal zijn er geen andere aangeboren afwijkingen aanwezig. Toch zal een kind met schisis altijd door een kinderarts volledig worden onderzocht.

Hoe wordt een kind met schisis gevoed?

Aanvankelijk kunnen baby's moeilijkheden hebben met slikken en zuigen. Dikwijls is borstvoeding niet mogelijk zonder speciale maatregelen. Voeden met de fles met een lange speen (schapenspeen) lukt vrijwel altijd na enige oefening. Voeden met een theelepeltje met melk lukt altijd wel.

Hoe verloopt de behandeling?

  1. Wanneer er sprake is van een spleet in de kaak of het gehemelte begint de orthodontist in de eerste week na de geboorte met de behandeling door het plaatsen van een zogenaamd 'plaatje'. Dit plaatje dient hoofdzakelijk om de groei van de bovenkaak te stimuleren en helpt vaak het zuigen te verbeteren.
  2. Op de leeftijd van 4-6 maanden vindt sluiting plaats van de lip. Deze operatie vindt plaats in narcose en vergt een opname van enkele dagen.
  3. Voor het sluiten van het gehemelte zijn meestal twee operaties nodig. Het zachte gehemelte wordt gesloten op de leeftijd van 12-18 maanden. Sluiting van dit deel van het gehemelte is van belang voor de spraakontwikkeling. Het harde gehemelte (voorste deel) wordt gesloten rond de leeftijd van 5 jaar in verband met de groei van de bovenkaak.
  4. Rond het 9e jaar wordt de spleet in de kaak met bot opgevuld.
  5. Afhankelijk van de vorm van de lip, neus of kaak kunnen tussen het 10e en 16e jaar nog correcties worden uitgevoerd.

De tanden

In de buurt van de spleet in de bovenkaak kunnen tanden in het melkgebit scheef staan of ontbreken. Bij het doorkomen van de blijvende kiezen en tanden zal orthodontische hulp veelal nodig zijn. Tanden en kiezen kunnen met behulp van bugels geleidelijk op hun plaats worden gebracht. Het is daarbij erg belangrijk om tanden en tandvlees gezond te houden door:
  • juiste voeding
  • goed te poetsen
  • fluoride te gebruiken
  • en regelmatige controle door de tandarts te laten verrichten.

Spreken

Kinderen leren praten doordat men vaak tegen hen spreekt. Rond het 4e levensjaar kunnen zij zich in het algemeen goed verstaanbaar maken. Bij een kind met schisis wordt de spraak nadelig beinvloed doordat het zachte gehemelte de neus onvoldoende afsluit bij de vorming van bepaalde klanken. Hierdoor ontstaat de neusspraak. Begeleiding van een logopediste zal vaak noodzakelijk zijn.

Horen

De buis van Eustachius vormt de verbinding tussen de neus-keelholte en het middenoor. Bij kinderen met een gehemeltespleet functioneert deze buis vaak minder goed. Hierdoor kan er een middenoorontsteking ontstaan waardoor het kind minder goed hoort. In veel gevallen zullen trommelvliesbuisjes moeten worden geplaatst. Een hoortest is en van de routineonderzoeken bij een kind met schisis. De amandelen mogen alleen verwijderd worden indien dit absoluut noodzakelijk is en na overleg met het schisisteam.

Niet alle items bij een kind met schisis zullen zijn besproken. U kunt zich altijd wenden tot het schisisteam voor meer informatie. Iedere eerste donderdagmiddag van de maand houdt het team spreekuur in het Juliana Kinderziekenhuis. Om een afspraak te maken kunt u bellen met het ziekenhuis: 070-210 0000.

Voor meer informatie kunt u de site bekijken van de vereniging voor schisis: www.bosk.nl
bron: HagaZiekenhuis bureau voorlichting